Εξειδικευμένο
Τμήμα Ενδομητρίωσης

Εξειδικευμένο Τμήμα Ενδομητρίωσης

Το Εξειδικευμένο Τμήμα Ενδομητρίωσης ασχολείται με τη διάγνωση και θεραπεία της ενδομητρίωσης. Η ενδομητρίωση είναι μια πολύ συχνή και ύπουλη πάθηση που στις μέρες μας ταλαιπωρεί πολλές γυναίκες. Μπορεί να παρουσιαστεί σε γυναίκες οποιασδήποτε ηλικίας που έχουν περίοδο. Πρόκειται για μια πολύ επώδυνη νόσο που πολλές φορές λόγω έλλειψης ενημέρωσης, αμέλεια, λάθος διαγνώσεις και κακούς ιατρικούς χειρισμούς οδηγεί τις γυναίκες να βιώνουν μια αφόρητη καθημερινότητα που παρεμβαίνει στην ποιότητα ζωής τους. Η ενδομητρίωση εμφανίζεται με σφοδρό πόνο κατά την έμμηνο ρύση και πολλές φορές ακόμα και κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής πράξης.

Η ενδομητρίωση δεν είναι πλέον ένας ύπουλος εχθρός, αντιμετωπίζεται με έγκαιρη διάγνωση και αποτελεσματική θεραπεία στο πρότυπο κέντρο Ενδομητρίωσης που λειτουργεί στο Θεραπευτικό Κέντρο Αθηνών Λευκός Σταυρός.

Η ενδομητρίωση δημιουργεί συχνά κύστες στις ωοθήκες που εντοπίζονται με τον υπέρηχο. Μια άλλη μορφή της αποτελεί κηλίδες ενδομητρίωσης στο περιτόναιο και εστίες βαθύτερα στους ιστούς των γεννητικών οργάνων, του εντέρου και της ουροδόχου κύστης. Αυτή η μορφή ονομάζεται οζώδης ή διηθητική οπισθοπεριτοναϊκή ενδομητρίωση και αντιμετωπίζεται μόνο με λαπαροσκοπική εξαίρεση. Γενικότερα η ενδομητρίωση σε όλες τις μορφές της θεραπεύεται σωστά μόνο χειρουργικά.

Η νόσος ανακαλύφθηκε περίπου στα τέλη του 19ου αιώνα και έκτοτε αποτελεί το επίκεντρο έρευνας δεκάδων γενεών μελετητών. Μετά από 100 χρόνια έρευνας και δημοσιεύσεων, η ιατρική γνώμη καταλήγει στο ότι στη βάση της πάθησης υπάρχει ένας προδιαθεσικός γενετικός παράγοντας στη γυναίκα, ο οποίος μετά την εφηβεία πυροδοτεί μια σειρά από ορμονικά, ανοσολογικά και βιοχημικά γεγονότα, που έχουν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία αυτών των βλαβών. Ίσως σε αυτά να προστίθενται και περιβαλλοντολογικοί λόγοι, που ενίοτε ενισχύουν τη γενετική προδιάθεση του ατόμου.

Η διάγνωση της ενδομητρίωσης μπορεί να γίνει με κολπικό υπέρηχο, μαγνητική τομογραφία και κολπική εξέταση, που στις διηθητικές μορφές είναι ίσως και η πιο αξιόπιστη. Οι πιθανότητες επανεμφάνισης της νόσου, ανεξαρτήτως ηλικίας, είναι σπάνιες αρκεί η αντιμετώπιση της, εξ αρχής να είναι ριζική.

Η ενδομητρίωση σε κάποιες μορφές της, όπως οι οπισθοπεριτοναϊκές μορφές, προκαλεί πόνο κατά την διάρκεια της περιόδου. Οι κύστες στις ωοθήκες ή η περιτοναϊκή ενδομητρίωση προκαλούν πόνο όταν συνοδεύονται και από διηθητικές εστίες που είναι και ο λόγος του πόνου.

Τα συμπτώματα της ενδομητρίωσης μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • Έντονη δυσμηνόρροια (πόνος περιόδου), που χειροτερεύει με την πάροδο του χρόνου
  • Χρόνιος πόνος χαμηλά και πίσω στη λεκάνη
  • Πόνος κατά τη διάρκεια και μετά την επαφή
  • Γαστρεντερικές ενοχλήσεις
  • Επίπονες εντερικές κινήσεις και ούρηση στην εμμηνορρυσία
  • Βαριές και μακριές εμμηνορρυσίες
  • Μικρή διαφυγή αίματος ανάμεσα στις περιόδους
  • Υπογονιμότητα
  • Γαστρεντερικά προβλήματα όπως διάρροια, δυσκοιλιότητα, μετεωρισμό (φούσκωμα) ειδικά κατά την διάρκεια της περιόδου

Η ενδομητρίωση έχει πολλές διαβαθμίσεις βαρύτητας. Σαν βαρύτητα εννοούμε πόσο εκτεταμένη είναι η ενδομητρίωση, ποσά όργανα έχει προσβάλει, και πόσο καιρό έχει δράσει μέσα στο σώμα. Άρα, η βαρύτητα εκφράζεται από συνδυασμό παραγόντων. Όσο πιο διάχυτη είναι η νόσος, τόσο και η έκταση το βάθος και ο αριθμός των οργάνων που μπορεί να προσβάλει. Ο τρόπος που η ενδομητρίωση ενοχλεί την γονιμότητα είναι η δημιουργία συμφύσεων που όσο αυξάνονται, παραμορφώνουν την ανατομία και φυσιολογία των έσω γεννητικών οργάνων.

Αν η νόσος αντιμετωπισθεί έγκαιρα, η θεραπεία και η αποκατάσταση της λειτουργίας των οργάνων είναι ικανοποιητική. Σε παραμελημένες όμως μορφές, που η ενδομητρίωση έχει παραμείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα, ή εάν έχει χειρουργηθεί στο παρελθόν πλημμελώς, τότε η αποκατάσταση της γονιμότητας δεν είναι και τόσο τέλεια.

Συμπερασματικά, οι παράγοντες που επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα του χειρουργικού αποτελέσματος είναι, η διάρκεια της δραστηριότητας της νόσου στον οργανισμό, η έκταση της νόσου και τέλος, προηγούμενες ανεπιτυχείς χειρουργικές προσπάθειες.

Υπάρχουν τρείς βασικές περιοχές στο σώμα που συναντούμε συχνότερα αυτές τις βλάβες: οι ωοθήκες, η περιτοναϊκή επιφάνεια και οι ιστοί που βρίσκονται στην πύελο αλλά κάτω από την επιφάνεια του περιτοναίου. Σπανίως, η ενδομητρίωση μπορεί να βρεθεί και σε όργανα μακριά από την πύελο όπως το έντερο, το διάφραγμα ή ακόμα και στον πνεύμονα.

Στην Ελλάδα τουλάχιστον αντιπροσωπεύει την πιο συχνή έκφραση της νόσου και συνήθως ανακαλύπτεται τυχαία κατά την διάρκεια γυναικολογικού υπερήχου. Στον υπέρηχο παρατηρούνται κύστες μέσα στις ωοθήκες, οι οποίες λόγω της σύστασης του υγρού- «σοκολατοειδές»- παρουσιάζουν μια ιδιάζουσα ηχογραφική εικόνα. Αυτές όταν ανακαλύπτονται έχουν συνήθως μέγεθος πάνω από 3, 4 εκατοστά και αφορούν συχνότερα την αριστερή ή σπανιότερα και τις δύο ωοθήκες. Χαρακτηριστικά η ωοθηκική ενδομητρίωση δεν πονάει παρά μόνο αν συνοδεύεται από ενδομητρίωση σε άλλες περιοχές όπως π.χ οπισθοπεριτοναϊκή, η οποία συνοδεύεται από άλγος. Λόγω θέσης και μεγέθους μπορεί να εμποδίζει τη φυσιολογική σύλληψη.

Aυτή η μορφή της νόσου ανευρίσκεται τυχαία στη διάρκεια διαγνωστικής λαπαροσκόπησης για υπογονιμότητα. Παρουσιάζει εικόνα καφεοειδών, κόκκινων ή ασπριδερών κηλίδων στην επιφάνεια του περιτοναίου κάτω από τις ωοθήκες, κοντά στη βάση της μήτρας ή στην πρόσθια επιφάνειά της, κοντά στην ουροδόχο κύστη. Παρόλο που δεν δημιουργεί ιδιαίτερα προβλήματα στην κοιλιά όπως συμφύσεις ή ανατομικές ανωμαλίες, φαίνεται να συναντάται πιο συχνά σε γυναίκες που προσπαθούν να τεκνοποιήσουν παρά σε γυναίκες που έχουν ήδη οικογένεια. Ο μηχανισμός με τον οποίο ενοχλούν τη σύλληψη είναι άνοσο-χημικός και η γονιμότητα βελτιώνεται μετά την εξαίρεση των περιτοναϊκών βλαβών ή τη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής.

Η θεραπεία είναι επεμβατική, γίνεται λαπαροσκοπικά και αφορά την αφαίρεση της κύστης με τη λιγότερο δυνατή ενόχληση του υγειούς ωοθηκικού ιστού.

Πρόκειται για την πιο σοβαρή έκφραση της νόσου διότι δημιουργεί σοβαρές ανατομικές διαταραχές και συνοδεύεται από πόνο κατά την διάρκεια ή και εκτός διάρκειας της περιόδου. Ευτυχώς στη χώρα μας αποτελεί την πιο σπάνια μορφή ενδομητρίωσης σε σχέση με τις βορειότερες ευρωπαϊκές χώρες, που φαίνεται να πλήττονται πιο συχνά.

Γυναίκες με οπισθο-περιτοναϊκή ή εν τω βάθει, ή οζώδη ενδομητρίωση – όλοι παρεμφερείς όροι – πονάνε όχι μόνο κατά την διάρκεια της περιόδου, αλλά και κατά τη διάρκεια σεξουαλικών επαφών, εντερικών κενώσεων, ούρησης, ακόμα και κατά τη διάρκεια της μέρας.

Αυτή η μορφή ενδομητρίωσης δημιουργεί όζους, δηλαδή τοπικές διογκώσεις, οι οποίες εστιάζουν σε περιοχές όπως οι σύνδεσμοι της μήτρας που είναι στη βάση του οργάνου πίσω από το περιτοναϊκό κάλυμμα και είναι πλούσιοι σε νευρικά πλέγματα. Αυτά τα ογκίδια με την πάροδο του χρόνου παραμορφώνουν και παγιδεύουν ιστούς, αλλάζουν την τοπική ανατομία και προκαλούν στερεές και συμπαγείς συμφύσεις. Με τον όρο σύμφυση εννοούμε τη συμπλησίαση και συνένωση οργάνων που υπό φυσιολογικές συνθήκες είναι ελεύθερα. Οι ενδομητριωτικές συμφύσεις παρενοχλούν τη λειτουργία του παγιδευμένου οργάνου και με αυτόν τον τρόπο δημιουργούν συμπτώματα όπως πόνο, υπογονιμότητα, κλπ.

Η οπισθο-περιτοναϊκή ενδομητρίωση, όταν συναντάται, μπορεί να συνοδεύεται και από ωοθηκική ή και περιτοναϊκή ενδομητρίωση. Αυτό το σύμπλεγμα δημιουργεί μια εικόνα γενικευμένης πυελικής ενδομητρίωσης, η οποία είναι από τις βαρύτερες μορφές και αποτελεί τη βασικότερη αιτία της γυναικείας υπογονιμότητας και πόνου.

Στην περίπτωση της οπισθοπεριτοναϊκής ενδομητρίωσης η διάγνωση γίνεται κλινικά, διότι η ασθενής περιγράφει ξεκάθαρα την περιοχή και τη συχνότητα του πόνου. Επίσης, έλεγχος και ψηλάφιση της περιοχής προκαλεί σχεδόν πάντοτε τον πόνο που περιγράφει η γυναίκα. Επί πλέον διακολπικός ή διορθικός υπέρηχος συμπληρώνουν την κλινική αξιολόγηση διότι απεικονίζουν την βλάβη ή τις βλάβες, ενώ σε δύσκολες περιπτώσεις η μαγνητική τομογραφία βοηθάει περισσότερο. Σε πολύ ιδιαίτερες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί να γίνει πυελογραφία και βαριούχος υποκλυσμός.

Η περιτοναϊκή και η οπισθοπεριτοναϊκή ενδομητρίωση δεν φαίνεται να συσχετίζονται με κακοήθεια. Η ωοθηκική ενδομητρίωση, αν και σπάνια, έχει συσχετιστεί με κακοήθη εξαλλαγή στο εσωτερικό κύστης σε σχέση με τις άλλες δύο μορφές.

Ενδομητριώματα, τα οποία αναπτύσσονται γρήγορα και έχουν συμπαγή στοιχεία στο εσωτερικό της κύστης, πρέπει να αξιολογούνται με μαγνητική τομογραφία και να αντιμετωπίζονται άμεσα. Και σε αυτές τις περιπτώσεις η λαπαροσκοπική προσπέλαση είναι εφικτή, αλλά η πιθανότητα μετατροπής της επέμβασης σε λαπαροτομία θα πρέπει να έχει συζητηθεί με την ασθενή.

Ιδανική χειρουργική μέθοδος θεωρείται αποκλειστικά η λαπαροσκοπική και μάλιστα για όλες τις μορφές της νόσου.

Να τονίσουμε ότι η πρώτη επέμβαση είναι και η σημαντικότερη, επιβάλλεται να διεξάγεται με απόλυτη φροντίδα, από εξειδικευμένους ιατρούς που γνωρίζουν τις ιδιαιτερότητες της κάθε περίπτωσης, αλλά και σε εξειδικευμένες μονάδες υψηλού τεχνολογικού εξοπλισμού έτσι ώστε να εξασφαλίζεται η επιτυχία της επέμβασης και να εξαφανίζει την πιθανότητα επανάληψής της. Οι επαναλαμβανόμενες επεμβάσεις φθείρουν τη γονιμότητα των ωοθηκών και επαυξάνουν τον χειρουργικό κίνδυνο.

Τα φάρμακα δεν αποτελούν την πλήρη θεραπεία, καθυστερούν την πρόοδο αλλά δεν θεραπεύουν πλήρως τη νόσο. Τα συμπτώματα όπως στην περίοδο ή στην σεξουαλική επαφή μειώνονται κατά τη διάρκεια της χορηγίας των φαρμάκων, όμως τείνουν να επιστρέφουν σε 2 έως 3 μήνες μετά τη διακοπή τους.

Γεώργιος Πιστοφίδης
MB. BS. FRCOG • Διευθυντής Γυναικολογικής
Λαπαροσκοπικής Χειρουργικής
• Μέλος Βασιλικού Κολλεγίου
Γυναικολόγων Μ. Βρετανίας

    Έχει χειρουργήσει με τη μέθοδο της λαπαροσκόπησης περισσότερες από 3.000 ασθενείς.

    Λύστε όλες σας τις απορίες
    από το πρώτο ραντεβού

    online ραντεβού

    © 2018 Λευκός Σταυρός Αθηνών

    Designed by JUST | Developed by digitup

    Back to top